Extra uren in strafrechtzaken

Doel

Deze beleidsregel bevat aanvullend beleid over aanvragen van toekenning extra uren in strafrechtelijke zaken.

Voor de doelmatigheidstoetsing en de beoordeling van de begroting bij extra uren in strafrechtelijke zaken, geldt deze beleidsregel als aanvulling op de beleidsregel Eerste aanvraag extra uren.

Kader

De aanvraag dient op alle inhoudelijke en financiële gronden beoordeeld te worden zoals genoemd in de beleidsregels financiële beoordeling aanvraag toevoeging (hoofdstuk 2) en inhoudelijke beoordeling aanvraag toevoeging (hoofdstuk 3).

Beleidsregel

1. Uitgangspunt

De op het rechtsterrein gebruikelijke werkzaamheden moeten binnen de forfaitaire uren afgewikkeld worden. Hier is het forfait op gebaseerd.

Voor een aantal extra verrichtingen, zoals extra zittingen wordt binnen het forfait een toeslag verstrekt. Deze verrichtingen maken de zaak niet bewerkelijk.

Enkelvoudige strafkamer (S040)

Toelichting: De alleensprekende rechter behandelt eenvoudige strafzaken en verwijst ingewikkelde zaken door naar de meervoudige kamer. Er is vaker sprake van niet-ingewikkelde bewijsvoering en een bekennende verdachte. Bewerkelijke zaken komen daarom bijna niet voor bij de enkelvoudige strafkamer. In een enkel geval kan het gebeuren dat door bijzondere omstandigheden van de zaak, meerdere zittingen, meerdere getuigen die moeten worden gehoord, een enkelvoudige kamerzaak toch bewerkelijk wordt.

Binnen het forfait van 7 punten (14 uur) passen bijvoorbeeld

• gesprekken met de verdachte;
• het bijwonen van getuigenverhoren;
• bestudering van de dagvaarding;
• bestuderen dossier;
• het voorbereiden en bijwonen van de zitting waarop de behandeling (inclusief pleidooi) en de uitspraak plaatsvindt;
• adviseren over de uitspraak en het eventueel instellen van een rechtsmiddel.

Meervoudige strafkamer (S050)

Toelichting: De meervoudige strafkamer behandelt strafzaken die zich niet lenen voor enkelvoudige behandeling.

Binnen het forfait van 14 punten (28 uur) passen bijvoorbeeld

• gesprekken met een (bekennende of (gedeeltelijk) ontkennende) verdachte én een nagesprek;
• bestuderen van het dossier, waaronder dagvaarding en processen verbaal;
• bijstaan verdachte in het kader van voorlopige hechtenis, inclusief eventueel hoger beroep en verzoek tot schorsing;
• het bijwonen van getuigenverhoren;
• bestuderen reclasserings- en/of psychiatrische rapportages;
• het voorbereiden en bijwonen van een zitting waarop de behandeling (inclusief pleidooi) plaatsvindt;
• het eventueel bijwonen van de uitspraak;
• beoordelen van de uitspraak en het eventueel instellen van een rechtsmiddel.

Benadeelde partij/ad info-feiten/TUL algemeen

Een vordering benadeelde partij, het toevoegen van ad info-feiten aan de zaak, of een tenuitvoerlegging voorwaardelijke veroordeling in verband met overtreding van de algemene voorwaarden (TUL) maken de zaak niet bewerkelijk.

Forfaitaire toeslag of extra uren

Procedurele verwikkelingen in strafzaken, zoals gevangenhouding, getuigenverhoren, meerdere zittingen, leiden niet zonder meer tot bewerkelijkheid. Voor deze werkzaamheden wordt op grond van het Bvr een forfaitaire toeslag toegekend. Deze verzwarende omstandigheden zijn op zichzelf geen reden om extra uren aan de zaak toe te kennen.

2. Bewerkelijke strafzaak

De criteria voor bewerkelijkheid, die in het algemene deel zijn genoemd, gelden ook voor strafzaken. Hierna wordt specifiek de feitelijke complexiteit van een strafzaak nader ingevuld.

De Raad beoordeelt de feitelijke complexiteit in een strafzaak aan de hand van de volgende omstandigheden:

1. omvang van het dossier in relatie tot het aandeel dat verdachte daar in heeft;
2. omvang van de getuigenverhoren en de daarmee gelijkgestelde werkzaamheden, zoals descente en Oslo-confrontatie;
3. omvang en aard van de feiten op de dagvaarding;
4. proceshouding verdachte en medeverdachten;
5. hoeveelheid zittingen waarop de zaak inhoudelijk wordt behandeld;
6. grootschalige inzet van het opsporingsapparaat;
7. tenlastelegging lidmaatschap van criminele organisatie;
8. verzwarende omstandigheden.

Een strafzaak kan feitelijk complex zijn, als drie of meer van de bovenstaande omstandigheden van toepassing zijn. Het is aan de advocaat om dit te motiveren en aannemelijk te maken.

Ad 1. Omvang van het dossier in relatie tot het aandeel dat verdachte daar in heeft

Het totaal aantal ordners over de zaak is niet bepalend. De Raad beoordeelt de rol die de verdachte in het geheel inneemt. Alleen het deel van het dossier dat betrekking heeft op de verdachte is relevant voor de beoordeling. Ook bij videobanden en andere beeld- en geluidsdragers neemt de Raad bij de beoordeling alleen de tijdsbesteding mee van het deel dat betrekking heeft op de verdachte.

Is er sprake van een uitzonderlijke zaak met meerdere verdachten, dan zijn tenminste de volgende stukken nodig:

• de inhoudsopgave van de processen verbaal;
• de namen van de medeverdachte(n) en hun raadslieden;
• de projectnaam die het OM aan de zaak heeft gegeven.

Vanzelfsprekend is ook een nadere toelichting op de aanvraag nodig.

Ad 2. Omvang van de getuigenverhoren en de daarmee gelijkgestelde werkzaamheden, zoals descente en Oslo-confrontatie.

Een onderzoek door de RC waarbij enkele getuigen worden gehoord maakt de zaak nog niet bewerkelijk. Per getuige geldt een forfaitaire toeslag. Onderzoekshandelingen door de RC met meerdere langdurige én uiteenlopende getuigenverklaringen of daarmee gelijkgestelde werkzaamheden kunnen de zaak bewerkelijk maken. Van belang is ook de proceshouding van de verdachte. Vanzelfsprekend moet de raadsman bij de onderzoekshandelingen van de RC aanwezig zijn geweest.

Ad 3. Omvang en aard van de feiten op de dagvaarding

Als er meerdere feiten op de dagvaarding staan is niet zonder meer nog geen sprake van een bewerkelijke zaak. De zaak kan bewerkelijk zijn als sprake is van één of meerdere ernstige feiten.

Toelichting: Bijvoorbeeld als de samenleving ernstig geschokt is geraakt, de zaak veel media aandacht krijgt, er sprake is van mensenhandel c.q. -smokkel, moord of doodslag, internationale drugshandel, ernstig zedendelict of grootschalige oplichting.

Ad 4. Proceshouding verdachte en aantal medeverdachten

Het enkele feit dat de verdachte ontkent wil nog niet zeggen dat er sprake is van een bewerkelijke zaak. Als het noodzakelijk is om tegenbewijs te leveren of de bewijsvoering van het OM te ontkrachten kan er wel sprake zijn van een bewerkelijke zaak.

Het deskundigenrapport (contra-expertise) op zich maakt de zaak niet bewerkelijk. De advocaat heeft geen werkzaamheden aan het opstellen van deze rapporten. Een niet éénduidig zaakinhoudelijk deskundigenrapport dat door de advocaat wordt bestreden kan de zaak bewerkelijk maken.

Ontkennende medeverdachten en tegenstrijdige verklaringen kunnen de zaak bewerkelijk maken.

Ad 5. Hoeveelheid zittingen waarop de zaak inhoudelijk wordt behandeld

Het aantal zittingen kan de zaak bewerkelijk maken, als de zittingstoeslag niet meer volstaat. Dit is het geval bij drie of meer inhoudelijke en langdurige zittingen, inclusief regiezitting.

Ad 6. Grootschalige inzet van het opsporingsapparaat

Als in een grootschalig onderzoek gebruik wordt gemaakt van de inzet van speciale rechercheteams (bijvoorbeeld de Dienst Landelijke Recherche) of samenwerkingsverbanden tussen (internationale) politie en bijzondere opsporingsambtenaren (FIOD) kan er sprake zijn van een bewerkelijke zaak.

Toelichting: Denk daarbij aan grootschalige fraude, witwaspraktijken, grensoverschrijdende criminaliteit enz.

Ad 7. Tenlastelegging lidmaatschap van criminele organisatie

Als in de tenlastelegging lidmaatschap van een criminele organisatie wordt gesteld, een strafverzwarende omstandigheid, dan kan sprake zijn van een bewerkelijke zaak.

Ad 8. Verzwarende omstandigheden

Er kunnen verzwarende omstandigheden zijn die leiden tot een bewerkelijke zaak.

Een hulpmiddel bij de beoordeling van de bewerkelijkheid: Handvatten voor een snelle beoordeling extra uren strafzaken.

3. Beoordeling begroting uitzonderlijke strafzaken

Als een advocaat in een zeer grote strafzaak een totale begroting meestuurt van de te verwachten werkzaamheden, beoordeelt de Raad als onderstaand volgt. Voor alle posten geldt dat het om uitgangspunten gaat. Toont advocaat aan dat bepaalde werkzaamheden langer duren dan onderstaande standaard gemiddelden, dan kan de Raad hier bij de beoordeling rekening mee houden.

Als in werkelijkheid de werkzaamheden langer of korter hebben geduurd dan dient de advocaat dit bij (tussentijdse) declaratie te melden.

Dossierstudie

Zie 5.6.1: Eerste aanvraag extra uren, paragraaf 6 Beoordeling begroting.

Rogatoire commissie

De Raad vergoedt alleen de juridische werkzaamheden die in het buitenland verricht worden. Zoals het voorbereiden en bijwonen van het getuigenverhoor aldaar.

Getuigenverhoor

De Raad begroot een getuigenverhoor op gemiddeld 2 à 3 uur per getuige inclusief voor- en nawerk.

Redactie pleitnota

De Raad gaat uit van 1 uur per bladzijde inclusief correcties en eindredactie. Bijstelling naar boven moet nader worden gemotiveerd en in samenhang gezien worden met jurisprudentie en literatuur.

Behandeling ter zitting

De Raad rekent standaard een dagdeel van 4 uur voor een behandeling ter zitting, inclusief zittingsvoorbereiding en nawerk.

Telefoongesprekken en correspondentie

De Raad houdt in de begroting rekening met maximaal 30 minuten per week. Als meer tijd noodzakelijk is dan moet advocaat dit nader toelichten.

Relevante jurisprudentie

Jurisprudentieoverzicht Extra Uren