Draagkracht minderjarige rechtzoekende

Doel

De Raad beoordeelt aan de hand van deze beleidsregel hoe de draagkracht van een minderjarige kan worden vastgesteld.

Kader

Met toepassing van artikel 8 Bebr wordt indien de rechtzoekende minderjarig is “voor de vaststelling van de financiële draagkracht het inkomen en vermogen van zijn ouder of ouders in aanmerking genomen”, tenzij er een uitzondering van toepassing is.

Een minderjarige die geen geschil heeft met de ouder(s)/voogd(en) wordt beoordeeld op het inkomen en vermogen van de ouder(s)/voogd(en), tenzij de minderjarige:

• 16 jaar of ouder en uitwonend is (art. 8 sub a Bebr);
• Thuiswonend is en de ouder(s)/voogd(en) geen kinderbijslag voor de minderjarige ontvangen (art. 8 sub b Bebr);

• Geen eigen bijdrage wordt opgelegd op grond van artikel 44 lid 4 Wrb of artikel 6 Bebr of;
• Meerderjarig is verklaard.

De Raad beoordeelt alleen het inkomen en vermogen van de ouder(s)/voogd(en).

Beleidsregel

Draagkracht ouder(s)/voogd(en)

De Raad beoordeelt het inkomen en vermogen van de ouder(s)/voogd(en) bij wie het kind woont. Het kind woont bij een ouder(s)/voogd(en) als deze er minimaal 4 nachten slaapt. Bij co-ouderschap wordt het inkomen van beide ouders beoordeeld.

Om de draagkracht van de ouder(s)/voogd(en) te kunnen bepalen wordt gebruik gemaakt van de procedure Inkomensverklaring. Het is daarom noodzakelijk dat de persoonsgegevens van de ouder(s)/voogd(en) bekend zijn. Hiervoor is, indien noodzakelijk, het Formulier 'Draagkracht - Verzoek persoonsgegevens ouder(s)/wettelijk vertegenwoordigers vanwege toevoegingsaanvraag minderjarige beschikbaar.

Minderjarige 16 jaar of ouder en uitwonend

Een minderjarige die 16 jaar of ouder is en uitwonend is, of thuiswonend én eigen inkomsten heeft waarmee hij zichzelf in het levensonderhoud voorziet, beoordeelt de Raad op het eigen inkomen en vermogen.

Meerderjarigheidsverklaring minderjarige moeders

Een minderjarige moeder kan op 16- of 17-jarige leeftijd bij de kinderrechter vragen om een meerderjarigheidsverklaring. Vanwege het doel van deze procedure (om onafhankelijk van de ouders te worden) laat de Raad het inkomen en vermogen van de ouders/wettelijk vertegenwoordigers buiten beschouwing. De minderjarige moeder beoordeelt de Raad op haar eigen inkomen en vermogen.

Geschil met ouder(s)/voogd(en)

Aan een minderjarige die een geschil heeft met de ouder(s)/voogd(en) legt de Raad geen eigen bijdrage op. Dit geldt ook voor de minderjarige die onder voogdij van een stichting staat, bijvoorbeeld Nidos.

Het is niet redelijk om de minderjarige te beoordelen op het inkomen van de ouder(s)/voogd(en), als er sprake is van een geschil met de ouder(s)/voogd(en). Ouder(s)/voogd(en) zullen niet bereid zijn om mee te betalen aan de rechtsbijstand en de minderjarige zou daardoor niet de mogelijkheid hebben om zich juridisch bij te laten staan.

Wetsgeschiedenis

Artikelen 8 tot en met 10 Bebr

Deze artikelen bevatten de bepalingen die tot dusverre met betrekking tot de vaststelling van de financiële draagkracht van rechtzoekenden waren opgenomen in de artikelen 2, 14 en 12a van het Bdr. Hierin wordt geregeld in welke gevallen het inkomen van ouders van een minderjarig kind niet in aanmerking wordt genomen, welke bescheiden rechtspersonen bij een toevoegingsaanvraag moeten overleggen, en dat verlening van een toevoeging ook geschiedt indien sprake is van een terugval in inkomen of vermogen van minder dan 15% maar het inkomen of vermogen door peiljaarverlegging binnen de grenzen, bedoeld in artikel 34 van de Wrb, valt.
(Staatsblad 2009, 46)

Artikel 2 Brd (vervallen)

Het komt voor dat minderjarigen om rechtsbijstand verzoeken. Indien de minderjarige 16 of 17 jaar is en uitwonend is, of indien hij thuiswonend de bestaande praktijk zelfstandig als rechtsbijstand gerechtigde aangemerkt. Bij de thuiswonende moet het dan wel gaan om een minderjarige waarvan de ouder(s) voor minder dan de helft in het onderhoud van de minderjarige bijdragen. Inkomsten uit bijvoorbeeld alleen een vakantiebaan of een krantenwijk zijn onvoldoende. In het artikel wordt aansluiting gezocht bij de regeling van de kinderbijslag. De Algemene Kinderbijslagwet kent als norm dat voor de minderjarige die in overwegende mate, dat wil zeggen voor meer dan 50%, in zijn eigen onderhoud voorziet, geen kinderbijslag meer wordt verstrekt. Er kunnen zich ook omstandigheden voordoen waarin minderjarigen jonger dan 16 jaar om rechtsbijstand vragen in verband met een geschil met de ouders. In een dergelijk geval is het niet redelijk om het inkomen en vermogen van de ouders als uitgangspunt voor de draagkracht te nemen, omdat de ouders niet bereid zullen zijn mee te betalen aan de rechtsbijstand. De minderjarige zou daardoor niet in de gelegenheid zijn zich juridisch te laten bijstaan. Bij een dergelijk verzoek om rechtsbijstand worden daarom alleen het inkomen en vermogen van het kind in aanmerking genomen. In alle overige gevallen wordt ter bepaling van de draagkracht het inkomen en vermogen van de ouder(s) in aanmerking genomen, met dien verstande dat daarvan natuurlijk alleen sprake kan zijn als de betreffende ouder(s) verplicht is (zijn) in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen te voorzien.
(Staatsblad 1994 33 p. 8 en 9)

Relevante jurisprudentie

ECLI:NL:RVS:2011:BR1442 - Geen toevoeging voor een minderjarige in een strafzaak wegens draagkracht ouders