Beleidsbundel

Hardheidsclausule Zwaarwegende belangen en zwaarwegende persoonlijke omstandigheden van de rechtzoekende

Trefwoorden: Aanvragen
Nummer: RvR3.5.3
Versie 4.0
Laatst gewijzigd:

Doel

De Raad beoordeelt aan de hand van deze beleidsregel of bij onvoldoende op geld waardeerbaar belang aanspraak gemaakt kan worden op de hardheidsclausule genoemd in artikel 4 lid 7 Brt.

Kader

Met toepassing van artikel 12 lid 2 sub b Wrb wordt rechtsbijstand niet verleend “indien de aan de te verlenen rechtsbijstand verbonden kosten niet in redelijke verhouding staan tot het belang van de zaak.”

Met toepassing van artikel 4 lid 1 tot en met 4 Brt wordt rechtsbijstand als zijnde van onvoldoende belang niet verleend beneden de in deze artikelen genoemde bedragen.

Met toepassing van artikel 4 lid 7 Brt kan in afwijking van voornoemde bedragen rechtsbijstand of een toevoeging worden verleend “indien zwaarwegende belangen van de rechtzoekende dit rechtvaardigen, of indien zwaarwegende persoonlijke omstandigheden van de rechtzoekende dit rechtvaardigen in het belang van een effectieve toegang tot het recht.”

Beleidsregel

Gemotiveerd beroep op hardheidsclausule

Er dient een gemotiveerd beroep te worden gedaan op de hardheidsclausule. In High Trust zaken moet dit vooraf aan de Raad worden voorgelegd ter beoordeling.

Zwaarwegende belangen

Factoren voor de afweging van een zwaarwegend belang kunnen onder meer zijn:

  • Maatschappelijke hinder c.q. deelname maatschappelijk verkeer;
  • Inbreuk op persoonlijke levenssfeer;
  • Discriminatie op grond van leeftijd, geloof, ras, handicap, […];
  • Toegang tot het recht bij verplichte procesvertegenwoordiging;
  • In welke mate hebben de aangevoerde gronden impact voor rechtzoekende (tijdsduur, sociale impact), zijn er alternatieven?

Zwaarwegende persoonlijke omstandigheden

Zwaarwegende persoonlijke omstandigheden van de rechtzoekende kunnen onder meer zijn gelegen in:

  • (Psychische) kwetsbaarheid;
  • Een sterke afhankelijkheidsrelatie tot de wederpartij, waardoor verwacht mag worden dat betrokkene slecht in staat is om voor de eigen rechtspositie op te komen;
  • Of er sprake is van een naar verhouding sterke wederpartij. (Staatsblad 2010 153, p. 11 ).

Beoordeling

De Raad beoordeelt het beroep op de hardheidsclausule van geval tot geval. Bij de beoordeling betrekt de Raad ook de kosten van rechtsbijstand.

Toelichting: Inherent aan een hardheidsclausule is dat op voorhand niet kan worden aangegeven welke situaties al dan niet onder de reikwijdte ervan vallen. “Bij de toepassing van de clausule moet immers rekening worden gehouden met alle concrete omstandigheden van het geval en de persoonlijke omstandigheden van de rechtzoekende waarbij het onthouden van gesubsidieerde rechtsbijstand door een advocaat tot een kennelijke onrechtvaardigheid of onbillijkheid zou leiden.” (Staatsblad 2010 153, p. 11).

Wetsgeschiedenis

Staatsblad 2010 153, p. 11 (Nota van Toelichting)

“Aangezien de toepassing van de hardheidsclausule geheel afhangt van de persoonlijke omstandigheden van de rechtzoekende, is het enkele feit dat een zaak betrekking heeft op een financieel belang dat ligt onder de in artikel 4 Brt genoemde bedragen en de rechtzoekende een bijstandsgerechtigde is, op zichzelf onvoldoende grond om toepassing te geven aan de hardheidsclausule.”

Relevante jurisprudentie

Op deze pagina

Vorige: 3.5.2 Immaterieel belangVolgende: 3.6.1 Bedrijfsmatig, uitoefening zelfstandig beroep of bedrijf